.arv5-wide{
–teal:#0a7378;
–deep:#123e46;
–ink:#283e45;
–muted:#5b7178;
–cream:#e7bc78;
–pale:#f0f9f8;
–line:#dceae8;
width:min(1520px,calc(100vw – 36px))!important;
max-width:none!important;
margin-inline-start:
calc(50% – min(760px,calc(50vw – 18px)))!important;
margin-inline-end:0!important;
padding:8px 0 48px!important;
direction:rtl;
text-align:right;
font-family:Vazirmatn,”Noto Sans Arabic”,
Tahoma,Arial,sans-serif;
font-size:17px;
line-height:2;
color:var(–ink);
box-sizing:border-box;
}
.arv5-wide *{box-sizing:border-box}
.arv5-wide p{margin:0 0 14px}
.arv5-wide h2,
.arv5-wide h3{margin-top:0}
.arv5-wide a{text-decoration:none}
.arv5-wide a:focus-visible,
.arv5-wide summary:focus-visible{
outline:3px solid var(–cream);
outline-offset:3px;
}
/* HERO */
.arv5-wide .hero{
display:grid;
grid-template-columns:minmax(0,1.65fr) minmax(270px,.65fr);
gap:30px;
align-items:center;
padding:clamp(26px,4vw,58px);
background:linear-gradient(118deg,#17464f,#087981);
border-radius:24px;
color:#fff;
overflow:hidden;
}
.arv5-wide .kicker{
display:inline-block;
border:1px solid #ffffff68;
border-radius:40px;
padding:4px 15px;
color:#fff0d8;
font-size:14px;
font-weight:700;
margin-bottom:16px;
}
.arv5-wide .hero-title{
font-size:clamp(29px,3.4vw,46px);
line-height:1.52;
color:#fff!important;
margin:0 0 14px;
font-weight:800;
}
.arv5-wide .hero p{
color:#edf7f7;
font-size:18px;
}
.arv5-wide .hero-summary{
background:#ffffff14;
border:1px solid #ffffff38;
border-radius:19px;
padding:24px;
}
.arv5-wide .hero-summary strong{
display:block;
font-size:20px;
color:#fff6e7;
margin-bottom:12px;
}
.arv5-wide .hero-summary span{
display:block;
padding:11px 0;
border-top:1px solid #ffffff38;
color:#e9f8f7;
}
/* BUTTONS */
.arv5-wide .buttons{
display:flex;
gap:12px;
flex-wrap:wrap;
margin-top:22px;
}
.arv5-wide .button{
display:inline-flex;
justify-content:center;
align-items:center;
min-height:48px;
padding:10px 22px;
border-radius:11px;
font-weight:750;
font-size:15px;
}
.arv5-wide .button-primary{
background:var(–cream);
color:#153c43!important;
}
.arv5-wide .button-secondary{
border:1px solid #d8efed94;
color:#fff!important;
}
.arv5-wide .button-white{
background:#fff;
color:var(–deep)!important;
}
/* QUICK FACTS */
.arv5-wide .quickfacts{
display:grid;
grid-template-columns:repeat(4,minmax(0,1fr));
gap:12px;
margin:18px 0 26px;
}
.arv5-wide .fact{
border:1px solid var(–line);
background:#f8fcfb;
border-radius:13px;
padding:14px 16px;
font-size:15px;
line-height:1.7;
color:var(–deep);
font-weight:650;
}
.arv5-wide .fact b{
display:block;
color:var(–teal);
font-size:12px;
margin-bottom:3px;
}
/* DESKTOP LAYOUT */
.arv5-wide .layout{
display:grid;
grid-template-columns:minmax(0,1fr) 242px;
gap:25px;
align-items:start;
}
.arv5-wide .main{min-width:0}
.arv5-wide .side{
position:sticky;
top:94px;
min-width:0;
}
.arv5-wide .side-card{
background:#fff;
border:1px solid var(–line);
border-radius:17px;
padding:18px;
margin-bottom:13px;
}
.arv5-wide .side-card h3{
font-size:17px;
color:var(–deep);
margin:0 0 12px;
}
.arv5-wide .side-card a:not(.button){
display:block;
border-top:1px solid #edf2f1;
padding:9px 0;
color:#42646a;
font-size:14px;
}
.arv5-wide .side-note{
background:var(–deep);
color:white;
border-radius:16px;
padding:19px;
}
.arv5-wide .side-note b{
display:block;
color:white;
}
.arv5-wide .side-note p{
font-size:14px;
color:#e3f2f1;
}
/* SECTIONS */
.arv5-wide .section{
background:#fff;
border:1px solid var(–line);
border-radius:19px;
margin-bottom:20px;
padding:clamp(22px,2.7vw,37px);
box-shadow:0 6px 22px #0e404a08;
scroll-margin-top:108px;
}
.arv5-wide .section>h2{
font-size:clamp(23px,2.1vw,29px);
line-height:1.5;
color:var(–deep);
border-right:5px solid var(–cream);
padding-right:14px;
margin:0 0 18px;
font-weight:800;
}
.arv5-wide h3{
font-size:19px;
color:var(–teal);
line-height:1.55;
margin:0 0 10px;
}
/* CARDS */
.arv5-wide .cards{
display:grid;
grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));
gap:15px;
margin-top:20px;
}
.arv5-wide .card{
min-width:0;
padding:21px;
background:var(–pale);
border:1px solid #e2efed;
border-radius:15px;
}
.arv5-wide .card p{
font-size:16px;
line-height:1.95;
margin:0;
}
.arv5-wide .card p+p{margin-top:12px}
.arv5-wide .en{
display:block;
direction:ltr;
text-align:right;
color:#698287;
font-size:12px;
font-weight:750;
margin-bottom:8px;
}
.arv5-wide .treat{
background:linear-gradient(180deg,#f6fbfb,#fff);
border-top:3px solid #a4d3cf;
}
.arv5-wide .list{padding-right:24px}
.arv5-wide .list li{padding:4px 0}
.arv5-wide .list li::marker{color:var(–teal)}
/* NOTICES */
.arv5-wide .notice{
background:#fffaf2;
border:1px solid #eedfc9;
border-right:4px solid #c89652;
padding:17px 19px;
border-radius:12px;
margin-top:19px;
}
.arv5-wide .good{
background:#f1faf6;
border:1px solid #d4ebdf;
border-right:4px solid #348e74;
padding:17px 19px;
border-radius:12px;
margin-top:19px;
}
/* FAQ */
.arv5-wide details{
border:1px solid var(–line);
background:#fbfefd;
border-radius:12px;
padding:14px 18px;
margin-bottom:11px;
}
.arv5-wide summary{
cursor:pointer;
font-weight:750;
color:var(–deep);
}
.arv5-wide details p{
color:var(–muted);
margin:12px 0 0;
font-size:16px;
}
/* FOOTER */
.arv5-wide .cta{
background:linear-gradient(115deg,#123e46,#0b7277);
padding:clamp(30px,4vw,52px);
text-align:center;
border-radius:22px;
color:#fff;
margin-top:22px;
}
.arv5-wide .cta h2{
font-size:clamp(23px,2.7vw,34px);
color:#fff;
}
.arv5-wide .cta p{color:#e4f4f2}
.arv5-wide .cta .buttons{justify-content:center}
.arv5-wide .references a{
color:var(–teal);
text-decoration:underline;
}
/* TABLET */
@media(max-width:1180px){
.arv5-wide .cards{
grid-template-columns:repeat(2,minmax(0,1fr));
}
.arv5-wide .layout{
grid-template-columns:minmax(0,1fr) 218px;
gap:16px;
}
}
@media(max-width:970px){
.arv5-wide .layout{grid-template-columns:1fr}
.arv5-wide .side{position:static}
.arv5-wide .side-card nav{
display:flex;
flex-wrap:wrap;
gap:7px;
}
.arv5-wide .side-card a:not(.button){
border:1px solid var(–line);
border-radius:30px;
padding:6px 12px;
}
.arv5-wide .side-note{display:none}
.arv5-wide .hero{grid-template-columns:1fr}
}
/* MOBILE */
@media(max-width:690px){
.arv5-wide{
font-size:16px;
width:calc(100vw – 24px)!important;
margin-inline-start:
calc(50% – 50vw + 12px)!important;
}
.arv5-wide .hero{
padding:24px 19px;
border-radius:18px;
}
.arv5-wide .hero p{font-size:16px}
.arv5-wide .quickfacts{
grid-template-columns:repeat(2,minmax(0,1fr));
}
.arv5-wide .cards{grid-template-columns:1fr}
.arv5-wide .card{padding:18px}
.arv5-wide .section{
padding:21px 17px;
border-radius:16px;
}
.arv5-wide .buttons{flex-direction:column}
.arv5-wide .button{width:100%}
}
خدمت پنجم | شفاخانهٔ جلدی آروین
تشخیص و تداوی پسوریازیس (صدفک) در کابل
پسوریازیس یا صدفک یک بیماری مزمن
التهابی و مرتبط با سیستم معافیتی
است که باعث ایجاد پلاکهای جلدی،
تفلسات، خارش و گاهی التهاب
مفاصل میشود.
تشخیص دقیق نوع بیماری و انتخاب
تداوی مناسب میتواند علایم را
کنترول کرده و کیفیت زندگی
مریضان را بهبود دهد.
۰۱ · تشخیص نوع بیماری
۰۲ · تعیین شدت و وسعت اندفاعات
۰۳ · بررسی مفاصل و بیماریهای همراه
۰۴ · تنظیم تداوی و پیگیری
مزمن، التهابی و غیرساری
جلد، ناخن و گاهی مفاصل
موضعی، نوری و سیستمیک
کنترول طولانیمدت بیماری
پسوریازیس یا صدفک چیست؟
پسوریازیس (Psoriasis) یک بیماری
مزمن، التهابی و وابسته به
سیستم معافیتی است که در آن
روند تکثیر و تمایز حجرات
اپیدرم تغییر میکند.
فعالیت غیرطبیعی مسیرهای
معافیتی، بهخصوص محور
IL-23/IL-17، در ایجاد
التهاب و اندفاعات جلدی
نقش مهم دارد.
در این بیماری، پلاکهای
جلدی با حدود مشخص،
تفلسات خشک و ضخیم،
سرخی یا تغییر رنگ
و گاهی خارش ایجاد میشوند.
پسوریازیس معمولاً دورههای
بهبود و عود دارد و
ممکن است از کودکی
تا سنین بزرگسالی
ظاهر شود.
پسوریازیس بیماری ساری نیست
و از طریق تماس با مریض،
دستدادن یا استفاده از
وسایل مشترک انتقال نمیکند.
علایم و نشانههای پسوریازیس
پلاک و تفلسات جلدی
PLAQUES AND SCALE
پلاکهای واضح و برجسته
همراه با پوستههای خشک
که بیشتر در آرنج،
زانو، سر و پایین کمر
دیده میشوند.
خارش و ترک جلد
ITCH AND FISSURES
بعضی مریضان خارش،
سوزش، درد، خشکی شدید
یا ترکهای دردناک
در دستها و پاها دارند.
تغییرات ناخن
NAIL PSORIASIS
گودیهای ریز ناخن،
لکههای روغنی،
جداشدن ناخن از بستر
و ضخیمشدن زیر ناخن
ممکن است دیده شوند.
التهاب مفاصل
PSORIATIC ARTHRITIS
درد، تورم، خشکی صبحگاهی
مفاصل و گاهی تورم
تمام یک انگشت ممکن است
نشانهٔ آرتریت پسوریاتیک باشد.
انواع پسوریازیس
۱. پسوریازیس پلاکی
PLAQUE PSORIASIS
شایعترین نوع پسوریازیس
است که با پلاکهای
مشخص، ضخیم و دارای
تفلسات ظاهر میشود.
محلهای شایع آن
آرنج، زانو، سر و تنه است.
۲. پسوریازیس قطرهای
GUTTATE PSORIASIS
به شکل دانههای کوچک
و متعدد تفلسدار ظاهر
میشود و گاهی پس از
عفونت استرپتوکوکی گلو
در اطفال و جوانان
ایجاد میگردد.
۳. پسوریازیس چینها
INVERSE PSORIASIS
اندفاعات صاف و ملتهب
در زیربغل، کشالهٔ ران،
زیر سینه و سایر چینهای
جلد ایجاد میشوند.
تفلسات معمولاً کمتر است.
۴. پسوریازیس جلد سر و ناخن
SCALP AND NAIL PSORIASIS
ممکن است با تفلسات
جلد سر، خارش،
تغییرات ناخن و
ضخیمشدن زیر ناخن
همراه باشد.
۵. پسوریازیس پوستولی
PUSTULAR PSORIASIS
پوستولهای استریل
ممکن است محدود به
کف دست و پا باشند
یا به شکل گسترده
ایجاد شوند.
نوع منتشر آن
میتواند خطرناک باشد.
۶. پسوریازیس اریترودرمی
ERYTHRODERMIC PSORIASIS
در این نوع، التهاب
و سرخی یا تغییر رنگ
بخش وسیعی از جلد
همراه با تفلسات
شدید ایجاد میشود.
این وضعیت میتواند
عاجل طبی باشد.
علتها و عوامل تشدیدکنندهٔ پسوریازیس
پسوریازیس یک بیماری چندعاملی
است که عوامل ارثی،
معافیتی و محیطی در
ایجاد آن نقش دارند.
- استعداد ارثی و سابقهٔ خانوادگی
- فعالیت غیرطبیعی سیستم معافیتی
- عفونتهای خاص، از جمله عفونت استرپتوکوکی
- فشار روانی در بعضی مریضان
- ضربه و اصطکاک جلد یا پدیدهٔ کوبنر
- مصرف بعضی دواها مانند لیتیم
- چاقی و استعمال دخانیات
- قطع ناگهانی بعضی تداویهای سیستمیک
این عوامل در تمام مریضان
یکسان نیستند و ممکن است
شدت بیماری با گذشت
زمان تغییر کند.
تشخیص پسوریازیس
تشخیص معمولاً با گرفتن
تاریخچهٔ طبی و معاینهٔ
جلد، ناخنها و مفاصل
انجام میشود.
علایم کلینیکی مهم
- پلاکهای واضح و تفلسدار
- پدیدهٔ لکهٔ شمع (Candle Grease Sign)
- علامهٔ آسپیتز (Auspitz Sign)
- پدیدهٔ کوبنر (Koebner Phenomenon)
- گودیهای ناخن یا Nail Pitting
- لکهٔ روغنی ناخن (Oil Drop Sign)
این نشانهها میتوانند
در تشخیص کمک کنند،
اما هیچکدام بهتنهایی
در تمام مریضان موجود
یا برای تشخیص قطعی
کافی نیستند.
ارزیابی شدت بیماری
شدت پسوریازیس تنها بر
اساس مساحت جلد تعیین
نمیشود. محل اندفاعات،
علایم، کیفیت زندگی و
پاسخ به تداوی قبلی
نیز اهمیت دارند.
- BSA — فیصدی سطح جلد گرفتار
- PASI — شاخص وسعت و شدت پسوریازیس
- DLQI — شاخص تأثیر بر کیفیت زندگی
- بررسی محلهای حساس مانند روی و نواحی تناسلی
تشخیص تفریقی
- اکزمای مزمن
- درماتیت سبوریک
- تینیا و سایر عفونتهای قارچی
- لیکن سیمپلکس مزمن
- پیتریازیس روزهآ
- بعضی انواع لیکن پلانس
در موارد نامشخص،
بیوپسی جلد ممکن است
برای تأیید تشخیص
ضروری شود.
روشهای علمی تداوی پسوریازیس
تداوی پسوریازیس بر اساس
شدت و وسعت بیماری،
محل اندفاعات، سن،
بیماریهای همراه و
پاسخ مریض انتخاب میشود.
۱. مرطوبکنندهها
مرطوبکنندهها خشکی،
خارش و ترک جلد را
کاهش میدهند و بخشی
از مراقبت روزانه هستند.
ترکیبات کراتولیتیک
مانند سالیسیلیک اسید
در موارد منتخب برای
کاهش تفلسات استفاده
میشوند.
۲. کورتیکواستروئیدهای موضعی
این دواها از تداویهای
اصلی پسوریازیس محدود
هستند و التهاب،
سرخی و تفلسات را
کاهش میدهند.
قوت استروئید و مدت
استفاده بر اساس محل
اندفاع تعیین میشود.
مصرف طولانی استروئیدهای
قوی میتواند باعث
اتروفی جلد شود.
۳. مشتقات ویتامین D
کالسیپوتریول و
ترکیبات مشابه به
تنظیم تکثیر و تمایز
حجرات اپیدرم کمک میکنند.
در بعضی مریضان،
ترکیب کالسیپوتریول
و بتامتازون مؤثر است.
۴. تاکرولیموس و پیمکرولیموس
برای بعضی اندفاعات
روی و چینها ممکن
است خارج از موارد
تأییدشدهٔ رسمی
استفاده شوند.
این دواها برای
کاهش نیاز به
استروئیدهای موضعی
در نواحی حساس
مفید هستند.
۵. نوردرمانی NB-UVB
نوردرمانی باند باریک
در حدود ۳۱۱ تا
۳۱۳ نانومتر یکی
از روشهای مؤثر
برای پسوریازیس
گسترده یا مقاوم است.
معمولاً به جلسات
منظم نیاز دارد و
مقدار نور بر اساس
نوع جلد و پاسخ
مریض تنظیم میشود.
۶. لیزر یا نور اکسایمر
اکسایمر ۳۰۸ نانومتر
برای بعضی پلاکهای
محدود و مقاوم
استفاده میشود.
این روش نور را
به اندفاعات مشخص
هدایت میکند.
خطر سرخی، سوختگی
و تغییر رنگ جلد
باید در نظر گرفته شود.
۷. میتوتریکسات
میتوتریکسات از
دواهای سیستمیک
برای پسوریازیس
متوسط تا شدید است.
بررسی شمارش خون،
فعالیت جگر و کلیه
و تداخلهای دوایی
ضروری است.
در پسوریازیس،
معمولاً هفتهوار
استفاده میشود،
نه روزانه.
این دوا در حاملگی
ممنوع است.
۸. سایکلوسپورین
سایکلوسپورین ممکن
است برای کنترول
نسبتاً سریع پسوریازیس
شدید در مریضان
منتخب استفاده شود.
فشار خون، عملکرد
کلیه و تداخلهای
دوایی باید بررسی شوند.
۹. آسیترتین
آسیترتین یک رتینوئید
خوراکی است که در
بعضی انواع پسوریازیس،
از جمله موارد پوستولی،
استفاده میشود.
این دوا شدیداً
تراتوژن است و
مقررات جلوگیری
از حاملگی و
پیگیری لابراتواری
اهمیت حیاتی دارند.
۱۰. دواهای خوراکی هدفمند
اپرمیلاست و بعضی
مهارکنندههای TYK2
مانند دئوکراواسیتینیب
از گزینههای تداوی
پسوریازیس متوسط
تا شدید هستند.
استفاده از آنها
به اندیکاسیون،
مصونیت، موارد منع
و دسترسی بستگی دارد.
۱۱. دواهای بیولوژیک
دواهای بیولوژیک
مسیرهای مشخص
التهابی مانند
TNF، IL-17 و
IL-23 را هدف
قرار میدهند.
این دواها میتوانند
در مریضان واجد شرایط
مؤثر باشند.
پیش از تداوی،
بررسی عفونتهای
فعال و نهفته،
وضعیت واکسینها
و بیماریهای همراه
ضروری است.
۱۲. تداوی ترکیبی و نگهدارنده
در بعضی مریضان،
ترکیب دواهای موضعی
با نوردرمانی یا
تداوی سیستمیک
نتیجهٔ بهتری میدهد.
برنامهٔ نگهدارنده
برای کاهش احتمال
عود و کنترول
طولانیمدت تنظیم میشود.
تداوی سیستمیک و بیولوژیک
باید با ارزیابی دقیق،
بررسی موارد منع مصرف
و پیگیری منظم
توسط متخصص انجام شود.
پسوریازیس در محلهای حساس
پسوریازیس جلد سر
لوسیون، محلول،
فوم و شامپوهای
مناسب ممکن است
برای کاهش التهاب
و تفلسات استفاده شوند.
پسوریازیس روی و چینها
به دلیل نازکی جلد،
تداوی این نواحی
باید با احتیاط
انتخاب شود و
از مصرف طولانی
استروئیدهای قوی
پرهیز گردد.
پسوریازیس کف دست و پا
اندفاعات ممکن است
باعث ترکهای دردناک
و محدودیت در
فعالیت روزانه شوند.
گاهی تداوی قویتر
ضرورت دارد.
پسوریازیس ناخن
درگیری ناخن ممکن
است همراه با
آرتریت پسوریاتیک
باشد و باید
مفاصل نیز
ارزیابی شوند.
بیماریهای همراه با پسوریازیس
پسوریازیس تنها یک
بیماری سطحی جلد
نیست و در بعضی
مریضان با مشکلات
دیگر صحت همراه است.
- آرتریت پسوریاتیک
- چاقی و سندروم میتابولیک
- دیابت نوع دوم
- فشار خون بلند و اختلال چربی خون
- افزایش خطر بعضی بیماریهای قلبیوعروقی
- افسردگی و اضطراب
- بعضی بیماریهای التهابی روده
بررسی بیماریهای همراه
و مدیریت عوامل خطر،
بخشی از مراقبت جامع
مریضان پسوریازیس است.
آرتریت پسوریاتیک
اگر مریض درد و تورم
مفاصل، خشکی صبحگاهی،
درد پاشنه یا تورم
تمام یک انگشت داشته
باشد، بررسی از نظر
آرتریت پسوریاتیک
ضروری است.
تشخیص زودهنگام میتواند
به جلوگیری از آسیب
دایمی مفاصل کمک کند.
مراقبت روزانه برای مریضان پسوریازیس
- استفادهٔ منظم از مرطوبکننده
- پرهیز از خاراندن و کندن تفلسات
- جلوگیری از زخمیشدن جلد
- استفاده از صابون و شویندهٔ ملایم
- کنترول وزن و فعالیت جسمی مناسب
- پرهیز از استعمال دخانیات
- محدودکردن یا پرهیز از نوشیدنیهای الکولی
- مدیریت فشار روانی
- استفادهٔ منظم از دواهای تجویزشده
- مراجعه برای بررسی پاسخ به تداوی
پسوریازیس معمولاً بیماری مزمن
است؛ بنابراین حتی پس از
بهبود اندفاعات، پیگیری
و مراقبت مناسب اهمیت دارد.
چه زمانی مراجعهٔ عاجل ضروری است؟
در موارد زیر مریض باید
فوراً ارزیابی طبی شود:
- سرخی یا التهاب گستردهٔ جلد همراه با تب
- پوستولهای گسترده همراه با علایم عمومی
- ضعف شدید یا کمآبی بدن
- درد شدید و تورم حاد مفاصل
- علایم عفونت شدید هنگام مصرف دواهای معافیتکاه
و پسوریازیس اریترودرمی
ممکن است وضعیتهای
خطرناک طبی باشند و
در بعضی موارد به
بستریشدن نیاز دارند.
پرسشهای متداول دربارهٔ پسوریازیس
آیا پسوریازیس ساری است؟
خیر. پسوریازیس از
طریق تماس با مریض
به دیگران انتقال نمیکند.
آیا پسوریازیس علاج قطعی دارد؟
در حال حاضر علاج
قطعی و دایمی برای
تمام مریضان وجود ندارد؛
اما روشهای مؤثر
میتوانند بیماری
را بهخوبی کنترول کنند.
آیا نوردرمانی برای پسوریازیس مفید است؟
بلی. نوردرمانی NB-UVB
برای بعضی مریضان
با اندفاعات گسترده
یا مقاوم مناسب است.
آیا پسوریازیس مفاصل را گرفتار میکند؟
بلی. بعضی مریضان
به آرتریت پسوریاتیک
مبتلا میشوند که
به تشخیص و تداوی
زودهنگام نیاز دارد.
آیا تمام مریضان به دواهای بیولوژیک نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از
مریضان با بیماری
خفیف به تداوی
موضعی پاسخ میدهند.
دواهای بیولوژیک
برای موارد منتخب
استفاده میشوند.
آیا میتوتریکسات هر روز مصرف میشود؟
خیر. میتوتریکسات
برای پسوریازیس
معمولاً هفتهوار
تجویز میشود.
مصرف اشتباه روزانه
میتواند بسیار
خطرناک و حتی
کشنده باشد.
آیا پسوریازیس در اطفال دیده میشود؟
بلی. پسوریازیس
ممکن است در اطفال
نیز ایجاد شود.
انتخاب تداوی باید
متناسب با سن باشد.
آیا پسوریازیس در حاملگی تداوی میشود؟
بلی، اما انتخاب
روش تداوی به
شرایط حاملگی
بستگی دارد.
بعضی دواها مانند
میتوتریکسات و
آسیترتین در
حاملگی ممنوعاند.
آیا غذا یا دواهای گیاهی پسوریازیس را علاج میکنند؟
هیچ رژیم غذایی
یا محصول گیاهی
مشخصی بهعنوان
علاج قطعی ثابت
نشده است.
مراقبت تغذیهای
مناسب میتواند
به صحت عمومی
کمک کند.
