چرا جلد شما در شب خارش می‌کند؟ عوامل خارش شبانه جلد چیست؟ در ویدیوی ما ببینید!

اسکبیس چیست؟
اسکبیس یک مرض جلدی شایع پارازیتی است که توسط پارازیت Sarcoptes scabiei ایجاد می‌شود.

نحوه سرایت
این مرض معمولاً از طریق تماس مستقیم جلد از فردی به فرد دیگر منتقل می‌گردد. تماس‌های نزدیک مانند تماس والدین با کودکان، روابط جنسی، یا زندگی در مکان‌های عمومی (مانند خوابگاه‌ها، پادگان‌های نظامی، و مکاتب) خطر ابتلا به اسکبیس را افزایش می‌دهد.
اگرچه اسکبیس به خودی خود مرض‌های پاتوژنیک را منتقل نمی‌کند، اما خارش شدید آن می‌تواند باعث خراشیدگی جلد شده و خطر ابتلا به عفونت‌های باکتریایی ثانویه را افزایش دهد. تخمین زده می‌شود که حدود 300 میلیون نفر در سراسر جهان به اسکبیس مبتلا باشند و این مرض یکی از مشکلات عمده صحت عامه را تشکیل می‌دهد.

پاتوژنز (مکانیزم مرض)
Sarcoptes scabiei یک پارازیت اختصاصی انسان است که چرخه زندگی 39 روزه خود را در لایه اپیدرم جلد طی می‌کند. ماده پارازیت پس از لقاح در اپیدرم نفوذ کرده و تونل‌های کوچکی به نام burrow ایجاد می‌کند. در این تونل‌ها، ماده پارازیت بین 60 تا 90 تخم می‌گذارد که حاوی تخم‌های اسکبیس و مواد دفعی (cybala) است. تخم‌ها به لارو، سپس به نیمف، و نهایتاً به مایت بالغ تبدیل می‌شوند.
علایم اسکبیس به دلیل حساسیت بیش از حد (هایپرحساسیت) به خود مایت و محصولات آن ایجاد می‌شود. دوره نهفتگی مرض در عفونت اولیه (از زمان ورود پارازیت تا بروز علایم) بین 2 تا 6 هفته متغیر است، اما در عفونت‌های بعدی ممکن است طی 2 تا 3 روز علایم ظاهر شوند.
در برخی افراد، واکنش حساسیتی ایجاد نمی‌شود و اسکبیس بدون علایم باقی می‌ماند، اما این افراد می‌توانند به‌صورت ناقل سالم مرض را به دیگران منتقل کنند.

تظاهرات بالینی
تاریخچه:
خارش شدید شایع‌ترین شکایت مریضان است. در کودکان که قادر به بیان خارش نیستند، اسکبیس می‌تواند خواب و تغذیه آن‌ها را مختل کند. مریضان معمولاً از تشدید خارش در شب شکایت دارند و علایم مشابهی در اعضای خانواده یا افرادی که با فرد مبتلا در تماس نزدیک بوده‌اند، دیده می‌شود.

معاینه فیزیکی:
مریضان مبتلا به اسکبیس با ضایعات جلدی مانند خراشیدگی، بخارهای جلدی، پاپول، وزیکول، پوستول، و نودول مراجعه می‌کنند. این ضایعات معمولاً در تنه، بازوها، ساعد، بین انگشتان، و نواحی تناسلی دیده می‌شوند. در کودکان، کف دست، کف پا، گردن، و سر نیز ممکن است درگیر شوند. تونل‌های burrow به‌صورت خطوط موجی یا S شکل کوتاه ظاهر می‌شوند.
اسکبیس به‌صورت مشخص با پاپول‌های خارش‌دار در نواحی زیربغل، ناحیه تناسلی، و باسن تشخیص داده می‌شود.
تظاهرات غیرمعمول اسکبیس:  

• اسکبیس نودولر: با پاپول‌ها و نودول‌های قرمز و خارش‌دار در نواحی زیربغل، کشاله ران، و آلت تناسلی مشخص می‌شود. این حالت یک واکنش حساسیتی است و حتی پس از تداوی کامل اسکبیس ممکن است باقی بماند، بدون اینکه نشان‌دهنده مرض فعال باشد.  
• اسکبیس بولوس: بول‌ها (تاول‌ها) معمولاً در کف دست و پای کودکان دیده می‌شوند و در افراد مسن‌تر نیز شایع است. این حالت ممکن است با مرض Bullous pemphigoid اشتباه شود.  
• اسکبیس کروستد (نارویژین): با پوسته‌های ضخیم و پلک‌مانند بدون خارش مشخص می‌شود. این نوع در افرادی با نقص ایمنی، مصرف طولانی‌مدت استروئیدها، یا افرادی که به دلیل زوال عقل قادر به مراقبت از خود نیستند، دیده می‌شود. در این حالت، هزاران مایت وجود دارد و ممکن است با پسوریازیس اشتباه شود.

معاینات آزمایشگاهی
تشخیص اسکبیس با مشاهده مایت، تخم، یا مواد دفعی آن در نمونه جلدی تأیید می‌شود. نمونه‌برداری با خراش جلد (scraping) گاهی دشوار است. روش جایگزین شامل استفاده از لوکوپلاستر روی ناحیه مشکوک به burrow است که پس از جدا کردن سریع، محتویات آن به اسلاید منتقل شده و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود. این روش آسان، ارزان، و نسبتاً حساس است.
درماتوسکوپ نیز ابزار مؤثری برای تشخیص اسکبیس است.

تشخیص
تظاهرات مشخص اسکبیس شامل پاپول‌ها، وزیکول‌ها، و burrowهای شدیداً خارش‌دار در نواحی بین انگشتان، جلوی آرنج، زیر بغل، و نواحی تناسلی است. در کودکان، بخارهای جلدی ممکن است در هر قسمت بدن، از جمله سر، گردن، کف دست، و کف پا دیده شوند.

تشخیص افتراقی
اسکبیس باید از مرض‌هایی مانند درماتیت آتوپیک، شپش بدن و عانه، واکنش به نیش حشرات، درماتیت هرپتی‌فرم، و سایر مرض‌های خارش‌دار افتراق داده شود.

تداوی
داروهای ضد اسکبیس برای تداوی ضروری هستند. پرمترین 5% مؤثرترین داروی موضعی است. کریم باید شب‌هنگام از گردن تا کف پا (شامل زیر ناخن‌ها) مالیده شود. در کودکان زیر 2 سال، سر، گردن، و کف دست و پا نیز باید تداوی شوند. پس از 8 تا 14 ساعت، مریض باید حمام کند.
ایورمکتین خوراکی نیز مؤثر است و به‌راحتی مصرف می‌شود. دو دوز ایورمکتین برای اثربخشی مشابه پرمترین لازم است. در اسکبیس کروستد، تداوی تهاجمی‌تر شامل 3 تا 7 دوز ایورمکتین طی 1 تا 4 هفته و استفاده از پرمترین هر 2 تا 3 روز توصیه می‌شود.
انتقال اسکبیس از طریق لباس و رختخواب چندان شایع نیست، زیرا مایت اسکبیس بیش از 3 روز دور از جلد انسان زنده نمی‌ماند. لباس‌ها و رختخواب استفاده‌شده طی 3 روز گذشته باید با آب داغ شسته شده و به مدت 72 ساعت در کیسه پلاستیکی نگهداری شوند.
خارش ممکن است پس از تداوی تا یک ماه ادامه یابد. مریضان باید آگاه شوند که تداوم خارش پس از تداوی طبیعی است، اما اگر خارش بیش از یک ماه طول کشید، احتمال عفونت مجدد، استفاده نادرست دارو، یا مقاومت به دارو باید توسط داکتر بررسی شود.