اگر در سر طفل‌تان یک قسمت کم‌مو و پوسته‌دار دیده‌اید، ممکن است نخست به سبوسک فکر کنید. اما وقتی موها در همان ناحیه می‌شکنند یا ریزش پیدا می‌کنند، قارچ سر نیز باید بررسی شود. تعویض پی‌هم شامپو می‌تواند تشخیص و تداوی درست را به تأخیر بیندازد.
چه علایمی به قارچ سر اشاره می‌کند؟
قارچ سر یا تینیا کپیتیس، انتان قارچی جلد سر و مو است. پوسته، خارش، موهای شکسته، نقطه‌های سیاه در محل شکستن مو و ریزش موی تکه‌ای از نشانه‌های احتمالی‌اند. گاهی غده‌های پشت گردن نیز بزرگ می‌شوند. همهٔ موارد شکل حلقوی واضح ندارند؛ از روی عکس به‌تنهایی نمی‌توان تشخیص قطعی داد.
سبوسک، اگزما و ریزش موی ساحوی نیز ممکن است ظاهر مشابه داشته باشند. داکتر بر اساس معاینه و در صورت نیاز نمونهٔ مو و پوسته برای آزمایش قارچ، تشخیص را روشن می‌کند.
چرا شامپو یا کریم کافی نیست؟
قارچ به داخل مو راه پیدا می‌کند و تداوی موضعی به‌تنهایی معمولاً آن را از بین نمی‌برد. قارچ سر به دوای ضدقارچ خوراکی با نسخه نیاز دارد. نوع دوا و مدت تداوی به سن، وزن، نوع قارچ و وضعیت صحی طفل بستگی دارد؛ نسخهٔ طفل دیگر را استفاده نکنید.
شامپوی ضدقارچ ممکن است برای کم‌کردن سرایت، در کنار دوای خوراکی تجویز شود؛ جای آن را نمی‌گیرد. دورهٔ دوا را طبق دستور تکمیل کنید، حتی اگر ظاهر سر زودتر بهتر شود. استروئید یا کریم ترکیبی را خودسرانه استعمال نکنید.
چه وقت مراجعه فوری‌تر لازم است؟
برآمدگی نرم و متورم، درد، چرک یا ریزش مو در یک ناحیهٔ شدیداً ملتهب ممکن است «کریون» باشد. برای ارزیابی سریع، ترجیحاً همان روز، مراجعه کنید؛ به‌خصوص اگر طفل تب دارد یا حال عمومی‌اش خراب است. تأخیر ممکن است خطر داغ و کم‌مویی دایمی را بیشتر کند. ناحیه را فشار ندهید و در خانه تخلیه نکنید.
راهنمای عملی برای فامیل
- شانه، برس، کلاه، جان‌پاک و ماشین اصلاح را مشترک استفاده نکنید.
- جان‌پاک و روکش بالشت را بشویید و وسایل مو را به‌درستی پاک کنید.
- اگر عضو دیگری خارش، پوسته یا ریزش موی تکه‌ای دارد، برای معاینه مراجعه کند. از داکتر بپرسید آیا افراد هم‌خانه به بررسی یا شامپوی وقایوی نیاز دارند.
- تماس با حیوان دارای ناحیهٔ بی‌مو را به داکتر بگویید؛ حیوان مشکوک باید توسط داکتر حیوانات بررسی شود.
- نام دواهای قبلی و عکس تغییرات سر را برای مراجعه همراه داشته باشید؛ طفل را سرزنش نکنید.
پرسش‌های رایج
آیا مو دوباره می‌روید؟
در بسیاری موارد پس از تداوی مناسب رشد مو برمی‌گردد، اما التهاب شدید و داغ می‌تواند ریزش دایمی ایجاد کند؛ نتیجه را نمی‌توان تضمین کرد.
آیا طفل می‌تواند به مکتب برود؟
رهنمود NHS برگشت پس از شروع تداوی را مجاز می‌داند. در افغانستان، وضعیت طفل، توصیهٔ داکتر و مقررات مکتب را در نظر بگیرید؛ وسایل شخصی همچنان مشترک نشوند.
آیا هر ریزش موی گرد قارچ است؟
نه. علل دیگری نیز وجود دارد؛ پیش از خرید دوا معاینه مهم است.
برای مشوره با شفاخانهٔ جلدی آروین می‌توانید به info@arvin.af پیام بفرستید. این معلومات جای معاینه و نسخهٔ فردی را نمی‌گیرد.
منابع
- NHS — Ringworm
- AAD — Ringworm: diagnosis and treatment
- AAD — Scalp conditions
- DermNet — Tinea capitis
- DermNet — Kerion
- NHS — School attendance
منابع در ۱۰ نومبر ۲۰۲۶ بررسی شدند.